انجمن هنرهای نمایشی ایران تئاتر 17350235 12 4 2026 02 20 A comparative study of Sanford Meisner’s acting technique and Terry Schreiber’s approach to character creation and development: (Analysis, Critique of Concepts and Practical Methodology) بررسی تطبیقی تکنیک بازیگری سنفورد مایزنر و رویکرد تری شرایبر در خلق و توسعه شخصیت (تحلیل، نقد مفاهیم و روش‎شناسی عملی) 9 22 234971 10.22034/theater.2025.530395.1128 FA محسن حکیمی دانشجوی دکتری پژوهش هنر، دانشکدۀ عمران، معماری و هنر دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. حمید رضا افشار استاد گروه تئاتر، دانشکدۀ سینما و تئاتر، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران . 0009-0000-2933-7051 فاطمه شاهرودی استادیار گروه پژوهش هنر، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-8394-3199 Journal Article 2025 09 26 Sanford Meisner and Terry Schreiber, emphasizing the expressive behaviors of the body and the emotions that arise from them, have each explored how actors engage with dramatic characters. Meisner guides the actor toward an authentic stage presence by eliminating intellectualization and fostering truthful behavior under imaginary circumstances. In contrast, Schreiber places significant emphasis on analyzing the deep psychosomatic layers that inform the hidden motivations of the character. This study comparatively examines Meisner’s technique—centered on moment-to-moment responsiveness—and Schreiber’s training approach, which focuses on the actor’s dynamic interaction with the text. The aim is to investigate the parallels and distinctions between Meisner’s acting technique and Schreiber’s character-development methodology in order to enrich acting pedagogy through a more nuanced understanding of effective strategies for character analysis. Methodologically, this is analytical-comparative research conducted through library resources. Data analysis has been performed qualitatively, employing a non-probability sampling method for participant selection. Findings indicate that while both approaches pursue realism and authenticity in performance, they may function complementarily despite their fundamental philosophical differences. The integration of Meisner’s spontaneous, stimulus-based reactivity with Schreiber’s in-depth psychosomatic character analysis offers a comprehensive framework for understanding, creating, and developing believable stage characters. سنفورد مایزنر و تری شرایبر، با تأکید بر رفتارهای بدن و احساسات ناشی از آن، به چگونگی نحوۀ تعامل بازیگران با شخصیت‎های نمایشی پرداخته‎اند. مایزنر به بازیگر کمک می‎کند با حذف ابزار عقلانی، حضوری صادقانه در صحنه داشته باشد. در مقابل، شرایبر تأکید زیادی بر تحلیل لایه‎های عمیق روان‎تنی برای درک انگیزه‎های پنهان شخصیت دارد. در پژوهش پیش‎رو، تکنیک مایزنر با تمرکز بر واکنش در لحظه، و تمرینات شرایبر با تمرکز بر تعامل پویای بازیگر با متن، به‎طور جداگانه تحلیل و نسبت به هم تطبیق داده می‎شوند. هدف پژوهش بررسی تطبیقی تکنیک بازیگری مایزنر و رویکرد شرایبر در خلق و توسعه شخصیت است تا با درک بهتر استراتژی‎های مؤثر در تحلیل شخصیت، رویکردهای آموزشی بازیگری را غنی‎ سازد. این پژوهش، تحلیلی-تطبیقی و از نظر شیوۀ گردآوری اطلاعات کتابخانه‎ای است. همچنین تجزیه‎‎و‎تحلیل داده‎ها، به صورت کیفی بوده و برای انتخاب آزمودنی‎ها از روش نمونه‎گیری غیرتصادفی استفاده شده است. یافته‎ها نشان می‎دهد، این‎دو رویکرد به دنبال دستیابی به واقع‎گرایی و اصالت در اجرا هستند، اما از لحاظ روش و فلسفه، علی‎رغم تفاوت‎های بنیادین، می‎توانند به صورت مکمل مورد استفاده قرار گیرند. تلفیق واکنش‎های خودجوش مبتنی بر محرک‎های بیرونی از مایزنر و تحلیل عمیق شناخت روان‎تنی از شرایبر، رویکردی جامع برای درک، خلق و توسعه شخصیت‎های باورپذیر ارائه می‎دهد.

https://journal.theater.ir/article_234971_ddd26fb45ebc846e4af0184b1b146b24.pdf

انجمن هنرهای نمایشی ایران تئاتر 17350235 12 4 2026 02 20 A Comparative Study of Rafiee Halati’s One-Act Plays and Molière’s The Miser from the Perspective of Comedic Characteristics بررسی تطبیقی نمایشنامه ‎های تک‎پرده‎ای رفیع حالتی و خسیس مولیر از منظر شاخصه ‎های کمدی 23 35 199814 10.22034/theater.2024.453427.1058 FA صباح محمدی کارشناس ارشد ادبیات نمایشی، دانشکدۀ هنر، دانشگاه بین‎المللی سوره، تهران، ایران 0009-0006-2345-7689 کاظم نظری استادیار و عضو هیأت علمی، دانشکده هنر، دانشگاه سوره، تهران، ایران محسن مرادی شلوجه کارشناس ارشد ادبیات نمایشی، دانشکدۀ هنر، دانشگاه بین‎المللی سوره، تهران، ایران. 0009-0009-4257-3572 Journal Article 2024 04 21 With the establishment of channels of communication among different cultures, civilizations, and systems of thought, and subsequently the growth of intercultural relations among nations, Iranians took their first step in one of the most important cultural bridges—namely the theatrical bridge—by founding Dar al-Fonun in 1266 AH with the aim of becoming acquainted with Western theater. Through sending students abroad and later staging performances in theatrical halls and venues, theater in Iran entered a phase of adaptation, followed by the influences and feedback of these interactions in dramatic works through the establishment of cultural organizations. Since the earliest plays presented to Iranian audiences were works by French writers—especially the comedies of Molière—the culture of theater in Iran, from the very beginning, engaged in interaction through the translation of French works, particularly Molière’s plays. This familiarity with Western theater, which took root during the Qajar period, bore fruit in the works of Iranian playwrights, especially those educated in the West, including Rafiee Halati. Consequently, his comedies and one-act play emerged. In the genre of comedy, when examining Rafiee Halati’s one-act plays, we encounter characteristics that are clearly inherited from the works of Western writers, especially Molière. Although the creativity, artistic taste, and method of adaptation employed by Rafiee Halati—along with his attention to moral issues and social relations of the period—should not be overlooked, the aim of this study is to conduct a comparative analysis between Molière’s comedies (with The Miser as a sample) and Rafiee Halati’s one-act plays, in order to identify shared comedic characteristics and comic elements. This can be considered a step toward recognizing the defining features of this important genre within the field of dramatic literature. In this comparative study, with attention to the type of comedy used in these works, the fundamental question posed is: which themes, elements, and dramatic forms highlight these works? In the results section, the most important features of the characters in the aforementioned plays, comic situations, dramatic circumstances, and principal events are examined. با راه‎اندازی پل‎های ارتباطی میان فرهنگ‎ها، تمدن‎ها و اندیشه‎های متفاوت و متعاقباً رشد ارتباطات بینافرهنگی ملل مختلف، ایرانیان اولین گام را در یکی از مهم‎ترین پل‎های ارتباطی‎فرهنگی یعنی پل نمایشی، با تأسیس دارالفنون در 1266 هـ‎.ق من باب آشنایی با تئاتر غربی برمی‎دارند. با اعزام دانشجویان به فرنگ و سپس اجرای نمایش در سالن‎ها و تالارهای نمایشی، نمایش در ایران وارد مرحلۀ آداپتاسیون و سپس تأثیرات و بازخورد این تعاملات در آثار نمایشی می‎شود. از آنجا که اولین نمایشنامه‎هایی که با ایجاد سازمان‎های فرهنگی، به معرض نمایش گذاشته شد، آثاری از نویسندگان فرانسوی و به‎خصوص کمدی‎های مولیر بود، فرهنگ نمایش در ایران از همان ابتدا، با ترجمۀ آثار فرانسوی به‎خصوص نمایشنامه‎های مولیر وارد تعامل شده است. این آشنایی با تئاتر غربی که در دوران قاجار ریشه دوانده است، محصولاتش را در آثار نویسندگان ایرانی به‎خصوص نویسندگان تحصیل کرده در غرب، از جمله رفیع حالتی، کمدی‎ها و نمایشنامه‎های تک پرده‎ای او نتیجه داد. چراکه با شاخصه‎هایی از ژانر کمدی در نمایشنامه‎های تک‎پرده‎ای رفیع حالتی روبه‎رو می‎شویم که مشخصاً آنها را از آثار نویسندگان غربی بخصوص مولیر به ودیعه گرفته است، هرچند که نباید خلاقیت و ذوق هنری رفیع حالتی و شیوۀ درست عمل آداپتاسیون وی را با توجه به اخلاقیات و مناسبات اجتماعی آن دوره، نادیده گرفت اما هدف، بررسی و مقایسه‎ای است میان کمدی‎های مولیر با نمونه‎گیری خسیس و نمایشنامه‎های تک پرده‎ای رفیع حالتی و لذا رسیدن به شاخصه‎های مشترک کمدی و دستمایه‎های کمیک که می‎تواند گام و اقدامی باشد در جهت شناخت مشخصات این ژانر مهم درحوزۀ ادبیات نمایشی. در این مقایسۀ تطبیقی با توجه به بررسی نوع کمدی به‎کاررفته در این آثار این سؤال اساسی مطرح می‎شود که چه مضامین، عناصر و فرم‎های نمایشی این آثار را برجسته می‎کنند. در محور نتایج به مهم‎ترین ویژگی‎های شخصیت‎های نمایشنامه‎های مذکور، وضعیت‎های کمیک، موقعیت‎های نمایشی و رخداد اصلی پرداخته می‎شود.

https://journal.theater.ir/article_199814_49212492742341056d938d694d27c5c7.pdf

انجمن هنرهای نمایشی ایران تئاتر 17350235 12 4 2026 02 20 Theatre as a Social Form of Capital: A Sociological Analysis of Performance in the Logic of the Market تئاتر به‎ مثابه فرم اجتماعی سرمایه: تحلیل جامعه‎ شناختی اجرا در منطق بازار 37 52 232534 10.22034/theater.2025.541759.1136 FA علی روئین دکتری تخصصی مطالعات تئاتر،گروه هنرهای نمایشی، دانشکدۀ هنرهای نمایشی و موسیقی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0009-0003-5860-726X Journal Article 2025 08 20 This study explores theatre within the logic of the market, positioning it as a social form of capital. The central question investigates how theatre, through its processes of production, distribution, and consumption, functions as a mechanism for the circulation and transformation of capital, and how these processes shape both form and meaning. The theoretical framework integrates Marxist, Bourdieusian, and post-Marxist traditions, while employing critical discourse analysis to examine power relations, patterns of valuation, and institutional mechanisms. The data include classical theoretical texts, contemporary critical studies, and secondary case studies (2009–2024) in the political economy of performance, encompassing both the structural aspects of theatre production and the embodied dimensions of performance. The findings reveal that five types of capital _economic, cultural, social, symbolic, and embodied_ operate in an interwoven manner in theatre’s production and consumption, remaining mutually convertible. These forms of capital not only provide resources and opportunities but also shape aesthetic structures, modes of organizing performances, and the positioning of the performer’s body. At the same time, theatre demonstrates capacities to distance itself from market logic, for instance through formal ruptures, collaborative modes of production, and value creation beyond capitalist frameworks. Such practices show that theatre, while deeply embedded in market mechanisms, is not fully determined by them and can generate spaces of resistance and experimentation. In this sense, the analysis highlights how theatre both reflects and contests the dominant economic order, oscillating between commodification and critical potential. Furthermore, the study emphasizes that the interdependence of capital forms extends beyond the artistic field, linking theatre to broader socio-economic configurations. Economic capital sets limits on accessibility, infrastructure, and sustainability, while cultural and symbolic capital influence processes of canonization and legitimacy. Social and embodied capital, meanwhile, foreground networks of collaboration, the lived experience of performance, and the corporeal dimensions of artistic labor. Understanding these entanglements offers a nuanced perspective on how theatre contributes to, and is shaped by, wider circuits of value. The research also underscores the importance of considering policy frameworks and institutional practices. Public funding systems, private sponsorship, and market-oriented distribution channels directly affect the ways in which theatre is produced, circulated, and consumed. These mechanisms create both opportunities and structural inequalities, influencing which aesthetic forms gain visibility and which remain marginalized. By drawing attention to such dynamics, the study situates theatre within the larger debates on cultural policy and the governance of artistic labor. The contribution of this research lies not only in offering a typology of capitals but also in demonstrating how these forms are constantly negotiated, converted, and contested in the theatrical field. This approach provides a lens to reassess the relationship between aesthetics and economics, showing that artistic creation is never independent of material conditions, but equally that economic imperatives cannot fully contain the imaginative and transformative capacities of performance. Ultimately, the study establishes a conceptual framework for understanding the political economy of theatre and invites interdisciplinary engagement across cultural studies, sociology of art, and performance studies. این پژوهش تئاتر را در بستر منطق بازار و ‎در جایگاه یک فرم اجتماعی سرمایه واکاوی می‏کند. پرسش اصلی آن است که تئاتر چگونه در فرایندهای تولید، توزیع و مصرف، به سازوکاری برای گردش و تبدیل سرمایه بدل می‎شود و این فرایندها چه تأثیری بر فرم و معنا دارند. چارچوب نظری بر ترکیبی از سنت‎های مارکسیستی، بوردیویی و پسا‎مارکسیستی استوار شده و از تحلیل گفتمان انتقادی برای واکاوی روابط قدرت، الگوهای ارزش‎گذاری و سازوکارهای نهادی استفاده شده است. داده‎ها شامل متون نظری کلاسیک، پژوهش‎های انتقادی معاصر و مطالعات موردی دومین یا ثانویه (2009-2024) در حوزۀ اقتصاد سیاسی اجراست که هم جنبه‎های ساختاری تولید تئاتر و هم ابعاد بدنمند اجرا به‎مثابه یک فرایند را در بر می‎گیرند. یافته‎ها نشان می‎دهد که پنج گونه سرمایه ــ اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، نمادین و بدنمند ــ به‎شکلی درهم‎تنیده در تولید و مصرف تئاتر عمل کرده و به‎طور متقابل به یکدیگر تبدیل‎پذیرند. این سرمایه‎ها افزون بر منابع و فرصت‎ها، ساختار زیبایی‎شناسی، شیوه‎های سازمان‎دهی اجرا و جایگاه بدن اجراگر را شکل می‎دهند. در عین حال، تئاتر ظرفیت‎هایی برای فاصله‎گیری از منطق بازار دارد. از جمله از راه گسست‎های فرمی، تولید مشارکتی و ارزش‎آفرینی خارج از چارچوب سرمایه‎داری. این پژوهش، با گونه‎شناسی سرمایه‎ها و تحلیل پیوندهای میان فرهنگ، قدرت و اقتصاد، چارچوبی نظری برای فهم اقتصاد سیاسی تئاتر ارائه می‎دهد و مسیر را برای پژوهش‎های میان‎رشته‎ای در این حوزه هموار می‎سازد. درنهایت، اهمیت این پژوهش در روشن ساختن سازوکارهای پنهان ارزش‎گذاری و گردش سرمایه در تئاتر است؛ سازوکارهایی که بر سازمان تولید، شیوه‎های بازنمایی و تجربه تماشاگر اثر می‎گذارند. چنین رویکردی امکان فهمی چندلایه از رابطه میان زیبایی‎شناسی و اقتصاد را فراهم می‎سازد و نشان می‎دهد چگونه منطق سرمایه می‎تواند هم خلاقیت را محدود سازد و هم امکان‎های نوینی برای آفرینش و بازتعریف کنش هنری پدید آورد. همچنین به نقش سیاست‎های حمایتی و شبکه‎های توزیع در شکل‎دهی میدان اجرا پرداخته و پیامدهای نابرابری ساختاری را برجسته می‎کند.

https://journal.theater.ir/article_232534_4373eec7ed4fe95e2fd8848504922dc8.pdf

انجمن هنرهای نمایشی ایران تئاتر 17350235 12 4 2026 02 20 A Historical-Conceptual Reinterpretation of Hamartia in Relation to Ethical Entitlement in Aristotle’s Poetics بازخوانی تاریخی-مفهومی هامارتیا در نسبت با استحقاق اخلاقی در فن شعر ارسطو 53 71 241840 10.22034/theater.2026.553770.1145 FA امیرعلی ثمن کارشناس ارشد رشته ادبیات نمایشی، موسسه آموزش عالی هنر شیراز، شیراز، ایران. 0009-0006-5822-3380 سعیدرضا خوش شانس دانشجوی دکتری تخصصی رشته فلسفه هنر، دانشکدۀ حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0009-0001-0443-205X Journal Article 2025 11 17 Study aims to provide a classical reinterpretation of the concept of Hamartia in relation to ethical entitlement within Aristotle’s thought. Hamartia, which plays an indispensable role in the realization of Aristotelian tragedy, has gradually drifted away from its original meaning and has often been interpreted as a form of “moral lapse” or “sin.” The historical investigation reveals that the root of this deviation lies in Islamic philosophy—particularly in Avicenna—who, by employing the concept of zalal (error or slip) as the equivalent of Hamartia, introduced an ethical–juridical reading of the tragic fault. This approach was consolidated during the Middle Ages and continued into the Renaissance through interpreters such as Castelvetro. Conversely, commentators such as Robortello, Sperone, and Minturno sought to revive the cognitive and human dimension of Hamartia—an effort that, in the modern era, has been renewed by scholars such as Stinton, Golden, Kim, Vinje, and Sackey, leading once again to the dominance of the cognitive interpretation over the ethical one. However, most of these studies have overlooked the connection between Hamartia and the notion of ethical entitlement. To reconstruct Aristotle’s original meaning with interpretive precision, several fundamental presuppositions must be accepted: the internal coherence of texts, the consistency of the philosopher’s thought, the stability of the interpreter’s standpoint, and the assumption of uncorrupted and unified meaning. Based on these premises, a conceptual analysis of the Poetics and the Nicomachean Ethics shows that the tragic error arises from ignorance of the particulars of action—an error that becomes truly involuntary only when accompanied by subsequent remorse. Hence, the audience’s compassion and, ultimately, catharsis, the telos of the Aristotelian tragic system, emerge under these conditions. Accordingly, Hamartia should be understood as a “cognitive error under necessity,” a form of constrained ignorance that gives rise to tragedy and catharsis. This reading, while remaining faithful to the spirit of Aristotle’s thought, rearticulates the relation between tragedy, choice, and ethical responsibility in a renewed philosophical horizon. این پژوهش با هدف بازخوانی مفهوم هامارتیا در نسبت با استحقاق اخلاقی در اندیشۀ ارسطو انجام شده است. هامارتیا که در تحقق تراژدی ارسطویی نقشی اجتناب‎ناپذیر دارد، در گذر زمان از معنای اصیل خود فاصله گرفته و اغلب در قالب «لغزش اخلاقی» یا «گناه» تفسیر شده است. در پرتو روش توصیفی-تحلیلی و استفاده از اسناد و منابع کتابخانه‎ای، بررسی تاریخی نشان داد که ریشۀ این انحراف به فلسفۀ اسلامی و به‎ویژه ابن‎سینا بازمی‎گردد که با به‎کارگیری مفهوم «زَلَل» به‎جای هامارتیا، زمینۀ خوانش اخلاقی-قضایی از خطای تراژیک را پدید آورد. این رویکرد در قرون وسطی تثبیت شد و در دورۀ رنسانس با مفسرانی چون کاستلوترو ادامه یافت. در مقابل، شارحانی مانند روبرتلو، اسپرونی و مینتورنو کوشیدند تا وجه شناختی و انسانی هامارتیا را احیا کنند؛ تلاشی که در قرن اخیر در آثار استینتن، گولدن، کیم، وینیه و ساکی ادامه یافته و سبب غلبۀ دوبارۀ تفسیر شناختی بر تفسیر اخلاقی شده است. بااین‎حال، بیشتر این پژوهش‎ها از پیوند هامارتیا با مسئلۀ استحقاق غفلت کرده‎اند. برای ارائه تفسیری همچون شارحان پیشین که سعی در بازتولید دقیق و قطعی اندیشه اندیشمند دارند، باید مجموعه‎ای از پیش‎فرض‎های بنیادین را پذیرفت. ازجمله انسجام درونی متون، ثبات فکری اندیشمند، ثبات فکری مفسر، عدم تحریف و پراکنش معنا. با مفروض دانستن پیش‎فرض‎های مذکور، تحلیل ارتباط مفهومی بوطیقا و اخلاق نیکوماخوس نشان می‎دهد که خطای تراژیک نزد ارسطو، ناشی از ناآگاهی نسبت به جزئیات عمل است؛ خطایی که تنها در صورتی غیراختیاری محسوب می‎شود که با پشیمانی پسینی همراه باشد. از همین رو، احساس شفقت مخاطب در مواجهه با قهرمان تراژیک و درنهایت کاتارسیس که غایت سیستم تراژدی ارسطویی است، در این حالت اتفاق می‎افتد. چنین خوانشی، ضمن وفاداری به روح اندیشۀ ارسطو، می‎کوشد پیوند میان تراژدی، اختیار و مسئولیت اخلاقی را در افق تازه‎ای بازنمایی کند. در مقابل، شارحانی مانند روبرتلو، اسپرونی و مینتورنو کوشیدند تا وجه شناختی و انسانی هامارتیا را احیا کنند؛ تلاشی که در قرن اخیر در آثار استینتن، گولدن، کیم، وینیه و ساکی ادامه یافته و سبب غلبه‌ی دوباره‌ی تفسیر شناختی بر تفسیر اخلاقی شده است. با این حال، بیشتر این پژوهش‌ها از پیوند هامارتیا با مسئله‌ی استحقاق غفلت کرده‌اند. برای ارائه تفسیری همچون شارحان پیشین که سعی در بازتولید دقیق و قطعی اندیشه اندیشمند دارند، باید مجموعه ای از پیش فرض های بنیادین را پذیرفت. از جمله انسجام درونی متون، ثبات فکری اندیشمند، ثبات فکری مفسر، عدم تحریف و پراکنش معنا. با مفروض دانستن پیش فرض های مذکور، تحلیل ارتباط مفهومی بوطیقا و اخلاق نیکوماخوس نشان می‌دهد که خطای تراژیک نزد ارسطو، ناشی از ناآگاهی نسبت به جزئیات عمل است؛ خطایی که تنها در صورتی غیراختیاری محسوب می‌شود که با پشیمانی پسینی همراه باشد. از همین رو، احساس شفقت مخاطب در مواجهه با قهرمان تراژیک و در نهایت کاتارسیس که غایت سیستم تراژدی ارسطویی است، در این حالت اتفاق می‌افتد. چنین خوانشی، ضمن وفاداری به روح اندیشه‌ی ارسطو، می‌کوشد پیوند میان تراژدی، اختیار و مسئولیت اخلاقی را در افق تازه‌ای بازنمایی کند.

https://journal.theater.ir/article_241840_a54cc359a3a14cc22fd7796346c03291.pdf

انجمن هنرهای نمایشی ایران تئاتر 17350235 12 4 2026 02 20 Evil and the Ritual of Water Sacrifice in 1940s–1950s Iranian Drama: A Bataillean Reading of Abbas Nalbandian and Ebrahim Maki مطالعۀ چگونگی بازتاب رابطۀ شر و آئین قربانی برای آب در ادبیات نمایشی دهه ‎های چهل و پنجاه با تمرکز بر دیدگاه باتای (نمونه های موردی نمایشنامۀ ناگهان هذا حبیب‎الله مات فی حب الله هذا قتیل الله مات بسیف الله از عباس نعلبندیان و فرشته شکسته ‎بال از ابراهیم مکی) 73 85 233965 10.22034/theater.2025.550461.1142 FA شهرام احمدزاده کارشناس ارشد رشتۀ ادبیات نمایشی، دانشکدۀ هنر، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران، ایران . فرگل دهکردی کارشناس رشتۀ ادبیات نمایشی، دانشکدۀ هنر، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران، ایران. Journal Article 2025 10 04 This study examines the problem of evil in Iranian mythology, focusing on water-related myths and drawing on Georges Bataille’s theory. Bataille considers evil not merely as the absence of good but as an active, tragic force intrinsically connected to the sacred. Based on this approach, the concept of evil in Iranian myths is interpreted beyond simple moral dichotomies and is understood as a fundamental force within the structure of existence. The myth of Tishter exemplifies this perspective, where the sacrifices offered to Ahura Mazda are not only life-giving forces but also ethical and sacred actions aimed at restoring cosmic order. The battle between Tishter and Apaosha, contrary to purely natural interpretations, encompasses ethical and metaphysical dimensions and reflects the presence of evil within the flow of life and the order of the cosmos. A similar pattern is observed in the Indian tradition in the myth of Indra and Vritra, where acts of sacrifice and killing result in the restoration of cosmic balance and order. These concepts are also reflected in two plays: Nagahan by Abbas Nalbandian and Broken-Winged Angel by Ebrahim Maki. In Nagahan, life-giving elements transform into destructive forces, and the sacrifice of Fereydun is interpreted as a tragic and ontological necessity. In Broken-Winged Angel, the notion of sacrifice is linked to the process of awareness and liberation from human limitations, resembling the experience of escaping Plato’s cave. Despite formal differences, both works emphasize that evil and sacrifice are fundamental components for understanding the sacred and the cosmic order. Within this framework, evil is not merely a destructive force but a medium for perceiving the sacred, attaining awareness, and reconstructing cosmic order. این پژوهش به بررسی مسئلۀ شر در اساطیر ایران با تمرکز بر اسطوره‎های مرتبط با آب و با بهره‎گیری از نظریۀ ژرژ باتای می‎پردازد. باتای، شر را نه صرفاً غیاب خیر، بلکه نیرویی فعال، تراژیک و در پیوند با امر قدسی تلقی می‎کند. بر پایۀ این رویکرد، مفهوم شر در اساطیر ایرانی فراتر از تقابل‎های اخلاقی تفسیر شده و به‎منزلۀ نیرویی بنیادین در ساختار هستی فهمیده می‎شود. اسطورۀ تیشتر نمونه‎ای بارز در این زمینه است؛ جایی که قربانی‎های اهورامزدا نه‎تنها نیرویی حیات‎بخش، بلکه کنشی اخلاقی و قدسی در جهت بازگرداندن نظم کیهانی به شمار می‎آیند. نبرد تیشتر و اپوش نیز، برخلاف تفسیرهای صرفاً طبیعی، واجد ابعاد اخلاقی و متافیزیکی است و بازتابی از حضور شر در جریان حیات و نظم کیهان به شمار می‎رود. الگوی مشابهی در اسطورۀ ایندرا و وریتره در سنت هندی مشاهده می‎شود؛ جایی که کنش قربانی و کشتار، منجر به بازگشت تعادل و سامان هستی می‎گردد. این مفاهیم در دو نمایشنامۀ ناگهان اثر عباس نعلبندیان و فرشتۀ شکسته‎بال نوشتۀ ابراهیم مکی نیز بازتاب یافته‎اند. در ناگهان، عناصر حیات‎بخش به نیروهای ویرانگر بدل می‎شوند و قربانی‎شدن فریدون به ضرورتی تراژیک و هستی‎شناختی تعبیر می‎گردد. در فرشتۀ شکسته‎بال، مفهوم قربانی با فرایند آگاهی و رهایی از محدودیت‎های انسانی پیوند می‎یابد؛ تجربه‎ای مشابه رهایی از غار افلاطونی. هر دو اثر، با وجود تفاوت‎های فرمی، بر این نکته تأکید دارند که شر و قربانی از مؤلفه‎های بنیادین در درک امر قدسی و نظم هستی هستند. در این چارچوب، شر نه نیرویی صرفاً ویرانگر، بلکه واسطه‎ای برای ادراک امر قدسی، کسب آگاهی و بازسازی نظم کیهانی تلقی می‎شود.

https://journal.theater.ir/article_233965_0dd270d5dc70ce6f898142cc288cf52c.pdf

انجمن هنرهای نمایشی ایران تئاتر 17350235 12 4 2026 02 20 The Crisis of Identity and the Representation of the Middle Eastern Immigrant Artist in Migration Theater: A Postcolonial Reading of the Salaam. Peace Anthology بحران هویت و بازنمایی هنرمند مهاجر خاورمیانه‎ ای در تئاتر مهاجرت: بازخوانی مجموعه «سلام: صلح» از منظر پسااستعماری 87 95 223164 10.22034/theater.2025.522006.1122 FA فاطمه نظری کارشناس ارشد ادبیات نمایشی، دانشکدۀ سینما تئاتر، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران. 0009-0008-7630-5704 Journal Article 2025 05 10 This article examines the crisis of identity and the representation of the Middle Eastern immigrant artist in migration theater through a postcolonial reading of Salaam, Peace. Grounded in Edward Said’s concept of othering and Homi Bhabha’s theory of the third space and hybridity, the study explores how migrant playwrights reconstruct identity within dominant Western discourses. Using qualitative textual analysis, the research focuses on three plays: Ten Acrobats in an Amazing Leap of Faith by Yussef El Guindi, Crescent by Diana Abu-Jaber, and A Song in the Ashes by Heather Raffo. The findings indicate that these works move beyond merely portraying migrant experience; they actively challenge stereotypical representations by employing fragmented narrative structures, bilingual expression, and embodied performance. In the post-9/11 context—marked by intensified securitization and negative representations of Middle Eastern communities—these plays construct liminal cultural spaces that enable resistance and identity rearticulation. Through artistic intervention, migration theater becomes a site for negotiating belonging, memory, and power. The study demonstrates that postcolonial performance not only critiques hegemonic discourses but also enables the creative reimagining of migrant subjectivity. Migration theater thus emerges as a dynamic arena for cultural agency and identity reconstruction in contemporary global contexts. در سال‎های اخیر، تئاتر مهاجرت به‎ویژه در میان هنرمندان خاورمیانه‎ای، به یکی از مهم‎ترین عرصه‎های بازنمایی بحران هویت و مقاومت فرهنگی در برابر گفتمان‎های سلطه‎گر غربی بدل شده است. این مقاله با تمرکز بر مجموعۀ نمایشی سلام: صلح و در چارچوب نظریه‎های پسااستعماری، به بررسی شیوه‎های بازآفرینی هویت توسط نمایشنامه‎نویسان مهاجر می‎پردازد. پرسش اصلی مقاله آن است که چگونه هنرمندان مهاجر با بهره‎گیری از ابزارهای نمایشی، زبان، بدن، حافظه و روایت، کلیشه‎های شرق‎شناسانه را به چالش می‎کشند و به خلق هویت‎های ترکیبی، سیال و مقاوم دست می‎زنند. چارچوب نظری پژوهش بر مفاهیم «دیگری‎سازی» در اندیشه ادوارد سعید و «فضای سوم» در نظریۀ هومی بابا استوار است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل کیفی ـ تفسیری سه نمایشنامۀ منتخب از مجموعه یاد شده است: ده آکروبات در پرشی شگفت‎انگیز از ایمان نوشتۀ یوسف الجندی، هلال اثر دایانا ابو جابر، و آوازی در خاکستر از هدر رفیق. یافته‎ها نشان می‎دهند که این آثار با ساختارشکنی روایی، زبان دوپاره، و بهره‎گیری از حافظۀ تراوماتیک، به بازنمایی تجربۀ مهاجرت در قالبی میان‎فرهنگی و ضدکلیشه می‎پردازند. این بازنمایی‎ها ضمن خلق هویت‎هایی پویـا، به نقد گفتمان‎های سلطه‎گر می‎پردازند و جایگاهی تازه برای هنرمند مهاجر در صحنۀ فرهنگی آمریکا تعریف می‎کنند.

https://journal.theater.ir/article_223164_4acd3c79140406bd6e447cf4221ab9b6.pdf